« Yıldızlar ( yıldız oluÅŸumu, parlaklıkları ve yok oluÅŸ süreci ) | Main | Titan Yüzeyinde KeÅŸif »
Robotların İnsan Kaynakları Üzerindeki Etkileri ve Yapay Zeka
By admin | January 20, 2008
1997 yılında Electrolux ÅŸirketi tüm öteki modellerden ayrı bir özelliÄŸi olan yeni elektrik süpürgesinin tanıtımını Londra’da yaptı. Electrolux’un yeni süpürgesi kablosuzdu ve ayrıca bir kullanıcı olmaksızın kendi kendine temizlik yapabiliyordu. Bir temizlik robotu olarak da nitelendirilebilecek olan süpürge önce odanın kenarlarını süpürüyor, sonra zik-zaklar çizerek iç kısımları temizliyor ve hatta yatakların altına bile giriyordu. Åžirket yetkilileri, robotun oda alanının %90′ını temizleyebildiÄŸini ileri sürüyor. Yarasanınkine benzer bir radar sistemi ile çalışan robotun algılayıcıları çok duyarlı. ÖrneÄŸin robot bu algılayıcılar sayesinde odanın ortasına konmuÅŸ su dolu bir bardaÄŸa çarpmıyor, çevresinden dolanıyor. Electrolux yetkilileri, henüz Ar-Ge çalışmaları bitmediÄŸinden yeni ürünlerini piyasaya sürmediler.
Robot araçlar konusunda dünyanın önde gelen akademisyenleri arasında yapılan bir anket sonucunda, temizlik robotlarının en iyimser tahminle 1998′den önce geliÅŸtirilemeyeceÄŸi yönündeydi.
Anketin diğer sonuçlarına göre ise, şöförsüz taksiler 2019 yılında, kendi benzerini üretebilen robotlar da 2044 yılında günlük hayatımızda yerlerini alacaklar. İnsan biçiminde robotlar ise en erken 2047 yılında üretilebilecek.
Başka bir deyişle, insanlar robot çalışmalarına başlamalarından yaklaşık 100 yıl sonra kendi benzerleri olan makineler üretebilmiş olacaklar.
1960′lı yıllarda teknolojide büyük geliÅŸmeler yaÅŸandı ve insanlar tehlikeli ve zahmetli iÅŸlerden kurturabilmek için ilk robotları üretmeye baÅŸladılar. Ãœretilen robotlar Isaac Asimov’un romanlarındaki insan biçimindeki düşünebilen ve öğrenebilen robotlardan çok öte bir robot kolu ya da el yerine takılmış aletlerden oluÅŸmaktaydı. Ancak teknoloji ile birlikte robotların da yetenekleri doÄŸru orantıda artmaya baÅŸladı. Karmaşık bilgisayar denetimlerinin altında robotların, bazı iÅŸlerde insanlardan daha baÅŸarılı oldukları farkedildi. ÖrneÄŸin robotlar asla hastalanmıyorlardı. Dinlenme ihtiyacı hissetmiyorlar ve yaptıkları iÅŸlerin tekdüzeliÄŸi motivasyonlarını ya da performanslarını etkilemiyordu. Bu nedenle üretilen robotların %90′ı fabrikalarda kullanılmaya baÅŸlandı. Zamanla kullanım alanları laboratuvarlar, enerji santralleri ve hastaneler gibi hassas ölçümlerin önem taşıdığı yerlere kaydı. Günümüzde artık robot araçlar olmaksızın uzay araÅŸtırmaları yapmak olanaksız. Zaten robot araçlara yönelik en önemli Ar-Ge projelerini de NASA yürütmekte.
Robot kullanımının en yaygın olduÄŸu ülke, en alt kademeden en üst kademeye, her çalışana deÄŸer veren Toplam Kalite anlayışının geliÅŸtiÄŸi ülke olan Japonya. Japonya’da ÅŸu an farklı sektörlerde 400.000′in üzerinde sanayi robotu kullanılmakta.
Aslında robotlar hayatlarımıza yeni yeni girmeye baÅŸlasalar da robot sözcüğü eski bir kavram. Robot, Samuel Butler, H.G. Wells, E.M. Forster ve Yevgeni Zamyatin gibi yazarlar sayesinde yüzyılımızın baÅŸlarında ortaya çıkmış bir sözcük. Robot sözcüğünü ilk kullanan Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilmiÅŸ Çek oyun yazarı Karel Capek’ti (Çekce’de robot sözcüğü “angarya iÅŸ” anlamına gelir). Capek’in, 1920′de yazdığı R.U.R (Rossum’s Universal Robots - Rossum’un Evrensel Robotları) adlı oyunun konusu robotlardır ve oyunda, teknolojiye dayalı bir uygarlık yaratan insanların, giderek insanlıktan uzaklaÅŸması anlatılmaktadır.
Capek’ten sonra daha birçok yazar robotlar hakkında romanlar yazmıştır. Ancak robot sözcüğü denince ilk akla gelen isimlerden bir tanesi Rus asıllı Amerikalı bilim adamı ve yazar Isaac Asimov’dur. Asimov, robotlara yönelik ilk kısa öyküsü olan “Rubbie”yi 1940′da yazmıştır. Bu öyküde, insan biçiminde ve boyutlarında bir robot ile küçük bir kız çocuÄŸu arasındaki yakın arkadaÅŸlık iÅŸlenmektedir. Kitap ile birlikte bu tip insana benzeyen robotlara android ya da humanoid robot denmeye baÅŸlanmıştır. Edebiyattan sonra sinema da robotları keÅŸfeder. Robotların ilk kez beyaz perdede göründüğü film olan “Metropolis”i ünlü Alman yönetmen Fritz Lang 1926 yılında çeker. Bu filmden sonra robotlar bilim kurgu filmlerinin en gözde motiflerinden birisi olur. Bugüne deÄŸin robotları konu eden Oz Büyücüsü, Uzay Yolu, Yıldız SavaÅŸları, Blade Runner, Terminatör, Robocop, I Robot, Yapay Zeka ve benzeri yüzlerce film çekilmiÅŸtir.
Topics: Bilim ve Teknik |
